Προς αποφυγή παρεξηγήσεων

Θεωρώ ακρογωνιαίο λίθο της Δημοκρατίας την συμμετοχή των πολιτών. Χωρίς συμμετοχή των πολιτών Δημοκρατία δεν υπάρχει. Αυτός είναι ο λόγος που η πρόταση καλού μου φίλου »να επιβάλουμε την Άμεση Δημοκρατία» εκτός από αντιδημοκρατική (επιβολή) είναι και άτοπη. Φυσικά αστειευόταν. Προς επικύρωση του παραπάνω θέλω να μοιραστώ μαζί σας την εικόνα από μια λαϊκή συνέλευση στην Ελβετία. Για να προλάβω παρεξηγήσεις θα ήθελα να χρησιμοποιήσω τα λόγια του Κορνήλιου Καστοριάδη : »Δεν βλέπω, όπως νομίζω ότι κανείς δεν μπορεί να δει, εκτός αν είναι τελείως φαντασιόπληκτος ή προγονόπληκτος, την Αρχαία Ελλάδα ως πρότυπο το οποίο θα αρκούσε να το αντιγράψουμε για να βρούμε την ελευθερία, την δικαιοσύνη, την ισότητα και παν το αγαθόν. Η αρχαία Ελλάδα δεν είναι πρότυπο, ούτε μοντέλο προς μίμηση, όπως άλλωστε δεν μπορεί να είναι κανένα ιστορικό έργο σε οποιονδήποτε τομέα» . Έτοιμες και έξωθεν λύσεις δεν υπάρχουν. »Το σημαντικό για εμάς γίνεται εδώ, εξαρτάται από εμάς και εμείς θα το κάνουμε. Δεν θα το κάνει ούτε ο Θεός, ούτε η ιστορική αναγκαιότητα, ούτε καμιά πολιτική διεύθυνση, κάτοχος της επιστημονικής σοφίας επί των πολιτικών πραγμάτων. Θα το κάνουμε εμείς οι άνθρωποι – αν γίνεται, κι αν μας αφήσει η Μοίρα – ή δεν μπορεί να γίνει.’

Μέσα από την μελέτη άλλων κοινωνιών και πολιτικών συστημάτων μπορούμε να εμπνευσθούμε, να συνειδητοποιήσουμε στοιχεία της δική μας πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας και να διερωτηθούμε για τους τρόπους με τους οποίους πιθανόν θα μπορούσαμε να αντιδράσουμε. Ο παράδεισος είναι θεολογική έννοια. Ας την αφήσουμε στην σφαίρα της θεολογίας.

Λίγα στοιχεία για το Ελβετικό πολιτικό σύστημα (2)

Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι η Ελβετία είναι, σε κάποιο βαθμό, μία Άμεση Δημοκρατία. Άμεση στον βαθμό που επιτρέπει στους πολίτες να εμπλέκονται στην πολιτική πράξη. Το κύριο μέσο για κάτι τέτοιο είναι το Δημοψήφισμα. Από το 1848 έως και το 2007 έχουν πραγματοποιηθεί 543 Δημοψηφίσματα σε Ομοσπονδιακό επίπεδο (Kriesi, Trechsel). Από αυτά τα 221 είναι υποχρεωτικά Δημοψηφίσματα (mandatory referendums) διπλής πλειοψηφίας (απαιτούν πλειοψηφία τόσο στο εκλογικό σώμα όσο και στον αριθμό των καντονιών), τα 160 είναι Δημοψηφίσματα απλής πλειοψηφίας (optional referendums) ενώ τα υπόλοιπα 162 είναι Δημοψηφίσματα λαϊκής πρωτοβουλίας (popular initiatives).

Έτσι λοιπόν, προσθήκες στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα, συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς ή αλλαγές σε Ομοσπονδιακούς νόμους οι οποίοι έχουν χρονική ισχύ μεγαλύτερη του έτους πρέπει να γίνουν δεκτές από τους πολίτες μέσω Δημοψηφίσματος διπλής πλειοψηφίας (πολιτών και καντονιών). Κάθε πολίτης, ομάδα ή συλλογικότητα μπορεί να ζητήσει την ακύρωση νόμου ο οποίος έχει ψηφισθεί από την Βουλή μέσω της συλλογής 50.000 υπογραφών (με χρονικό περιορισμό εκατό ημερών). Σε αυτή την περίπτωση καλείται Δημοψήφισμα απλής πλειοψηφίας, στο οποίο οι πολίτες θα αποφασίσουν την αποδοχή ή την ακύρωση του νόμου .

Επίσης υπάρχει η δυνατότητα, με την συλλογή 100.000 υπογραφών σε 18 μήνες, να ζητηθεί προσθήκη στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα. Η πρόταση για την προσθήκη αυτή πρέπει να είναι ένα ‘ακριβές’ και απόλυτα ξεκάθαρο κείμενο το οποίο δεν μπορεί να αλλαχθεί ούτε από την Βουλή αλλά ούτε φυσικά και από την κυβέρνηση. Μετά από την επιτυχημένη συλλογή υπογραφών η κυβέρνηση μπορεί, εάν επιθυμεί, να προτείνει μία διαφορετική πρόταση – προσθήκη η οποία θα τεθεί σε ψηφοφορία την ίδια ημέρα με την αρχική πρόταση του Δημοψηφίσματος λαϊκής πρωτοβουλίας. Αυτές οι αντιπροτάσεις είναι συνήθως μία συμβιβαστική θέση μεταξύ της υπάρχουσας κατάστασης και της πρότασης της ομάδας των πολιτών η οποία ζήτησε το Δημοψήφισμα. Οι ψηφοφόροι θα αποφασίσουν εάν θα δεχτούν την αρχική πρόταση, την αντιπρόταση της κυβέρνησης, και τις δύο ή καμία από αυτές. Εάν κάποιος συμφωνεί και με τις δύο θέσεις τότε καλείται να επιλέξει μία εκ των δύο. Τα σχετικά με το Ομοσπονδιακό Σύνταγμα Δημοψηφίσματα λαϊκής πρωτοβουλίας οφείλουν να γίνουν δεκτά με διπλή πλειοψηφία. Αντίθετα οι αντιπροτάσεις της κυβέρνησης αποτελούν απλά νόμο και έτσι απαιτείται απλή πλειοψηφία.

Τα παραπάνω περιγράφουν σε γενικές γραμμές τις σχέσεις των Ελβετών πολιτών με τους αντιπρόσωπους τους σε Ομοσπονδιακό επίπεδο. Νομίζω όμως ότι έχει ενδιαφέρον να εξετάσει κανείς το πολιτικό σύστημα της Ελβετίας σε επίπεδο καντονιών (πιθανότατα διαφορετικό σε κάθε καντόνι) και τις σχέσεις των πολιτών του καντονιού με την τοπική Βουλή.

Πηγές : http://en.wikipedia.org/wiki/Switzerland , http://en.wikipedia.org/wiki/Politics_of_Switzerland και The Politics of Switzerland των Hanspeter Kriese και Alexander H. Trechsel (Cambridge University Press)

Λίγα στοιχεία για το Ελβετικό πολιτικό σύστημα (1)

Πριν αναρτήσω κάποια στοιχεία για την θέση των δημοψηφισμάτων στο Ελβετικό πολιτικό σύστημα, είναι νομίζω απαραίτητο να προσπαθήσω, όσο το επιτρέπουν οι γνώσεις μου, να το παρουσιάσω.

Το ομοσπονδιακό σύνταγμα της Ελβετίας υιοθετήθηκε το 1848 και είναι ένα από τα παλαιότερα συντάγματα στον κόσμο. Ένα νέο σύνταγμα υιοθετήθηκε ξανά το 1999, αλλά δεν επέφερε ιδιαίτερες αλλαγές στην ομοσπονδιακή δομή της Ελβετίας. Συνέχεια